Ouderlijk gezag: 4 vragen die gedoe kunnen voorkomen

Over hoe het precies zit met ouderlijk gezag bestaan nogal wat misvattingen, terwijl het heel belangrijk is dit goed te regelen. Dit voorkomt namelijk veel gedoe en zelfs conflicten tussen ex-partners. In dit blog beantwoord ik 4 essentiële vragen over ouderlijk gezag.

Voor de duidelijkheid: bij ouderlijk gezag gaat het om minderjarige kinderen, dus kinderen die jonger zijn dan 18 jaar.

1. Wanneer ben je juridisch of wettelijk ouder van een kind?

De moeder van een kind is:

  • de vrouw waaruit het kind is geboren;
  • de vrouw die het kind heeft geadopteerd;
  • de duomoeder die automatisch ouder is geworden of het kind heeft erkend;
  • de duomoeder van wie de rechter het ouderschap heeft vastgesteld.

Over de haken en ogen rondom het duo-moederschap schreef ik een apart blog. 

De vader van een kind is:

  • de man die met de moeder van het kind is getrouwd of een geregistreerd partnerschap heeft op het moment dat het kind wordt geboren;
  • de man die het kind heeft geadopteerd;
  • de man van wie de rechter het ouderschap heeft vastgesteld;
  • de duo-vader van wie de rechter het ouderschap heeft vastgesteld;
  • de duo-vader die het kind heeft geadopteerd.
2. Hoe regel je het ouderlijk gezag over een kind?

Als ouder krijg je automatisch vanaf geboorte of adoptie het ouderlijk gezag over de kinderen die tijdens huwelijk of geregistreerd partnerschap worden geboren of geadopteerd.

Ben je niet getrouwd of is er geen sprake van een geregistreerd partnerschap dan heeft de moeder, wanneer zij ouder is dan 18 jaar, automatisch alleen het ouderlijk gezag over het kind.

  • Ben je als moeder 16 of 17 jaar, dan kan de rechter je meerderjarig verklaren om zo het gezag over je kind te krijgen.
  • De vader dient het kind te erkennen via de gemeente. Dit kan overigens ook al voor de geboorte.
  • De moeder dient toestemming te geven voor de erkenning.
  • Weigert de moeder deze toestemming dan kan deze worden vervangen door een beslissing van de rechter. Dit verzoek dient door een advocaat te worden ingediend.
  • Na de erkenning door de vader kunnen de ouders via de rechtbank het gezamenlijke ouderlijk gezag regelen door het invullen van een officieel verzoek daartoe.
  • De moeder dient daar toestemming voor te geven. Bij weigering kan de vader aan de rechter vervangende toestemming vragen met hulp van een advocaat.
3. Wat houdt het ouderlijk gezag in?

Als ouder met gezag heb je rechten en plichten. Je mag je kind opvoeden en verzorgen en bent verplicht de kosten daarvoor te betalen. Deze onderhoudsplicht loopt door totdat je kind 21 jaar is. Daarnaast ben je de wettelijke vertegenwoordiger van je kind. Jij bent degene die bijvoorbeeld toestemming dient te geven voor een operatie of de inschrijving op de basisschool. Ook voor het aanvragen van een paspoort van je kind is jouw handtekening nodig.

Daarnaast ben je aansprakelijk voor de schade die je kind aanricht zolang je kind jonger is dan 14 jaar. Vanaf 16 jaar geldt die aansprakelijkheid niet meer. Tussen 14 en 16 jaar hangt het van de omstandigheden van het geval af of je als ouders nog aansprakelijk bent. Ook ben je als ouders verplicht eventueel vermogen van je kind goed te beheren.

4. Wat gebeurt er met het ouderlijk gezag na een scheiding?

Een scheiding verandert niets aan het ouderlijk gezag. Had je voor de scheiding samen het ouderlijk gezag, dan blijft dat na de scheiding ook zo. Dit betekent dus dat je nog steeds samen beslissingen dient te nemen. Kom je er samen niet uit, dan kun je weer met hulp van een advocaat aan de rechter vervangende toestemming vragen.
Heeft alleen een van beide ouders voor de scheiding het gezag, dan blijft dat dus na de scheiding ook zo.

  • Na een scheiding kan dit extra lastig zijn omdat degene zonder ouderlijk gezag niet bevoegd is zijn minderjarige kind te vertegenwoordigen.
  • Ook na een scheiding is het nog mogelijk het ouderlijk gezag te krijgen over je kind.
  • Met toestemming van de ouder die het gezag al heeft of, wanneer deze toestemming weigert, met vervangende toestemming van de rechter via een advocaat.

Heb je nog andere vragen over ouderlijk gezag of andere scheidingsgerelateerde zaken? Neem dan contact met mij op. Beluister ook mijn podcast, waarin ik nuttige informatie en advies deel over waar jij bij een echtscheiding tegenaan loopt.

Elke maand schrijf ik boeiende, informatieve blogs over mijn specialismen echtscheiding, mediation, erfrecht en adoptie.